Maya Ict Blog | Lojistik ve Bilişim

Lojistik sektörünün gelişiminde bilişim teknolojilerinin izlediği yol

 

Teknoloji ve lojistik, toplumsal gelişimin ve değişimin en önemli ayaklarını oluşturmuştur. Bugün, konteynerler ve bilgisayarlar ile dünyamız daha fazla entegre olmuş durumda. Ülkelerin teknolojik gelişimi ile, lojistik maliyetleri arasında da doğrudan bir ilişki kurulabilir; daha iyi bilgisayar ağları, daha verimli lojistik maliyetleri...

Her yeni yıl, çok sayıda inovatif ürünü de beraberinde getirmekte. Bu ürünlerin hızlıca entegre olduğu sektörlerden birisi de lojistik'tir. Önümüzdeki dönemde, lojistik sektörünü etkileyecek belli başlı gelişmeleri şöyle özetleyebiliriz;

Augmented Reality (artırılmış gerçeklik)

Popülerliği azalmış olsa da, Google Glass lojistik sektörünün dikkatini çekti. Özellikle Microsoft'un yakın zamanda tanıttığı Hololens ürünü, lojistik sektöründe mevcut süreçlerin yapılış şeklini değiştirme potansiyeline sahip bir ürün. Depolamada ürünün yerinin tespiti, araçların yüklenmesi sırasında kargonun doğru yerleştirildiğinin kontrolü, araçların arıza ve sorunlarının uzaktan tespiti gibi birçok farklı alanlarda kullanımı olacaktır.

Sürücüsüz Araçlar

Google sürücüsüz araçları bireysel kullanım için geliştiriliyor olsa da, sürücüsüz tır'ları daha önce yollarda görebiliriz. Ohio Devlet Üniversitesi, otomotiv araştırma merkezi profesörü Ümit Özgüner'e göre, sürücüsüz araçların ilk dalgası insan taşımasından ziyade, kargo taşımacılığında kullanılan uzun menzilli araçlarda olacaktır. Volvo, Sartre, General Motors gibi araç üreticileri de, bu kapsamda, bir süredir denemeler yapılıyor.

Akıllı Sensörler (İnternet of Things - IOT)

Ülkemizde telekom operatörlerinin M2M olarak duyurdukları akıllı sensörler, şimdiden kendilerine birçok sektörde kullanım alanları buldular. Apple'ın beacon'ı bir standart olarak sunması ile birlikte, birçok teknoloji firması bu yönde ürünler piyasaya sunmaya başladı. Lojistik sektöründe de, palet ve konteyner takibinden, kargonun bulunduğu ortamın takibine kadar değişik alanlarda bu akıllı sensörler kullanılacaktır.

Dronelar

Amazon'un yakın mesafe teslimatlarında drone'ları kullanacağını açıklaması, Google'ın da bu yönde denemeler yaptığının ortaya çıkmasının ardından, drone'lar lojistik sektöründe yakından izlenen konulardan birisi haline geldi. Özellikle son kullanıcıya teslimat'ın söz konusu olduğu, hafif kargoların teslimatında önümüzde ki günlerde değişik çözümler göreceğimiz kesin gibi. DHL parcelcopter projesi ile, Almanya'nın kuzey sahiline 12 km mesafede ki Juist adasına, medikal kargoların teslimatında drone'ları denemektedir.

3D Yazıcılar

Henüz erken aşamalarında olsalar da, 3D yazıcılar lojistik sektörünü etkileyecek önemli teknolojilerden birisi. UPS'in, bazı şubeler'inde kullanıma açarak, sektörde ilk denemelerini yaptığı 3D yazıcılar, genelde prototip ürünler, promosyon ürünleri ve  sanatsal çalışmaların paylaşımında kullanılıyor. UPS, şubelerinde yazdırılan ürünleri istenilen adrese teslim ediyor.

Büyük Veri (Big Data)

Lojistik servis sağlayıcı firmalar için, yaptıkları operasyonların karlılığını tespit etmek önemli bir süreçtir. Fakat multimodal (intermodal) taşıma biçimi ile birlikte, bunu basit listeleme raporları ile yapmak, artık mümkün değil. Bu sebeple birçok firma, bu süreci işletemiyor, gerçek anlamda kar-zarar analizi yapamıyor. Fakat büyük veri servisleri kullanılarak artık bu analizler yapılabilecek. Lojistik firmalar için büyük veri teknolojileri; araçların firma operasyonlarına katkısının değerlendirilmesi, mevcut rotalar için doğru fiyat tespitinin yapılabilmesi gibi alanlarda da kullanılacaktır.

 

Türkiye lojistik sektörünün BT’ye bakışının ve yatırımlarının nasıl değerlendiriliyor?

 

Ülkemizde lojistik sektörünün teknolojiye bakış açısını değerlendirmek için, sektörü, hizmet verdiği kesime göre sınıflandırmak gerekiyor. Özellikle B2C hizmet veren, gerek havayolu, gerekse karayolu yolcu taşıma firmaları ile kargo firmaları, son kullanıcıdan gelen taleplere cevap verebilmek için teknolojiye daha fazla yatırım yapmaktalar. Mobil çözümlerin insanlara sunulması ve sosyal medya uygulamalarında, yine bu firmalar öncü konumdalar.

Diğer taraftan, B2B hizmet veren, 3PL'ler, havayolu ve denizyolu kargo taşıma acentaları ve freight forwarder gibi lojistik servis sağlayıcı firmaların teknoloji yatırımları ise, halen istenilen düzeyde değil. Modaltrans.com 'dan Faruk Çelik'e göre ise durumun nedeni, mevcut çözümlerin teknolojik değişimlere ayak uyduramamasından kaynaklanıyor.

Çelik, lojistik hizmetlerin karakteri gereği, birden fazla ülke ve şehir de, her daim saha da yapılan bir iş olduğunu belirtiyor. Dolayısı ile, sadece merkez ofiste çalışan sunucu uygulaması ile süreçler kontrol edilemiyor. Çelik bu konuda bulut mimarinin ve mobil teknolojilerin süreci değiştireceğini söylüyor.

Faruk Çelik bu süreci şu şekilde özetliyor: "Lojistik sektöründe teknolojiyi çok iyi kullanabilen çok az sayıda firma var, bu firmalar da çok geniş IT ekipleri ile bu süreci yönetebiliyorlar. Orta ve küçük ölçekli firmalarda ise, IT'ye bu kadar yatırım yapacağıma, Filo'ma bir tır daha alırım düşüncesi hakim.  Fakat, modaltrans.com gibi, bulut mimari ile çalışan ve mobil uyumlu çözümler ile, bu durum değişecek. Orta ve küçük ölçekli lojistik servis sağlayıcılarda, artık yüklerin planlanması, filo yönetimi, sürücü masrafları ve yakıt maliyetlerinin yönetimi gibi süreçleri kolayca yapabilecekler. Müşterilerine mobil ortamlarda daha hızlı servisler sunabilecekler". Microsoft Bizspark üyesi olarak, sektöre inovatif bir ürün getirdiklerini belirten Faruk Çelik, Microsoft Hololens gibi ürünlerinde yakın zamanda, depolarda ve saha operasyonlarında kullanıma gireceğini belirtiyor.

Çelik'in diğer bir notu da, değişen taşıma biçimleri hakkında; "Geçmişte araçların karayolu ile taşımalarında, bir ihracat seferleri, bir de ithalat seferleri olurdu, bir anlamda araç gider ve geri dönerdi. Bugün bu şekilde çalışan firma neredeyse yoktur, multimodal (ya da intermodal) denen taşıma biçimi ile, dorseler, yeri geldiğinde RORO ile denizyolunda, yeri geldiğinde de demiryolunda taşınmaktalar, geri kalan mesafeleri ise karayolu ile yapmaktalar. Fakat, mevcut yazılımlar bütün bu süreçleri takip etmeye elverişli değil, bu da lojistik firmaların tüm süreçleri takip edip, gerçek anlamda kar-zarar analizi yapmalarını engellemekte".

Şu bir gerçek ki, lojistik servis sağlayıcı firmalar, maliyet kalemlerini aşağı çekmek için her daim yeni şeyler deniyorlar ve teknoloji, bu konuda halen en büyük destekçileri durumunda.